Een ontruimingsinstallatie type A geeft een gesproken instructie via luidsprekers. Type B geeft alleen een toonsignaal, de bekende slow whoop. Type C is een zwaardere uitvoering voor situaties waarin gewoon geluid het niet redt. Welk type u nodig heeft, volgt uit NEN 2575 en staat in het programma van eisen bij uw gebouw.
De ontruimingsinstallatie wordt aangestuurd door de brandmeldinstallatie en hoort in hetzelfde ontwerp thuis. Hoe ECE die twee samen opzet, ziet u bij brandbeveiliging.
Type A: gesproken ontruimingsinstructie
Bij type A hangen luidsprekers door het gebouw en klinkt er een vooraf ingesproken bericht. Zo’n bericht begint altijd met twee cycli slow whoop, daarna volgt de gesproken tekst. Vaak in het Nederlands en Engels, soms in meer talen.
Dit type wordt voorgeschreven in gebouwen waar de meeste aanwezigen de weg niet kennen. Denk aan stations, ziekenhuizen, hotels, grote winkelcentra. Iemand die er voor het eerst is, hoort wat er aan de hand is, wat hij moet doen en welke kant hij op moet.
Een tweede voordeel: u kunt per gebied een ander bericht laten klinken. In een groot pand wilt u soms alleen de aangrenzende brandcompartimenten ontruimen en de rest laten zitten. Dat kan alleen met een luidsprekersysteem.
Type A valt onder NEN 2575-2.
Type B: slow whoop
Type B werkt met signaalgevers die het slow whoop toonsignaal produceren, een oplopende toon die iedereen kent. Geen tekst, geen instructie, alleen het signaal dat het gebouw uit moet.
Dit is de meest gebruikte uitvoering in kantoren, scholen, bedrijfshallen en magazijnen. In zulke gebouwen zijn de aanwezigen bekend met de vluchtroutes en is er een BHV-organisatie die de ontruiming begeleidt. Een slow whoop volstaat dan.
Type B is compacter en eenvoudiger dan type A en wordt in de praktijk vaak direct geïntegreerd met de brandmeldinstallatie. Het valt onder NEN 2575-3.
Type C: als geluid alleen niet genoeg is
Type C is bedoeld voor ruimten waar het reguliere signaal onvoldoende doorkomt. Dat speelt in twee situaties.
De eerste is omgevingslawaai. In een productiehal met draaiende machines of een uitgaansgelegenheid met muziek gaat een standaard slow whoop verloren in het geluid. De norm stelt dan hogere eisen aan het geluidsniveau.
De tweede situatie is de aanwezigheid van mensen die slecht of niet horen. Dan moet u het akoestische signaal aanvullen, bijvoorbeeld met optische signaalgevers.
Stil alarm
Naast de luide varianten kent NEN 2575 ook stil alarm. Dat gaat niet via de omroepinstallatie maar via draadloze ontvangers of attentiepanelen bij de mensen die moeten handelen. U komt het tegen in de zorg, in justitiële inrichtingen en op plekken waar een luid signaal paniek of onveilige situaties oplevert.
Stil alarm staat in NEN 2575-4 en NEN 2575-5. Het vervangt een luide ontruiming niet altijd, vaak is het een eerste fase waarna alsnog luid ontruimd wordt.
Wie bepaalt welk type u nodig heeft?
Niet de installateur en niet uzelf. Het type volgt uit het programma van eisen, dat wordt opgesteld op basis van de gebruiksfunctie van het gebouw, de oppervlakte, het aantal bouwlagen en het aantal aanwezigen. Het Besluit bouwwerken leefomgeving verwijst daarvoor naar NEN 2575.
In de praktijk komt de eis binnen via de omgevingsvergunning, de brandweer of de verzekeraar. Staat er alleen “ontruimingsalarminstallatie conform NEN 2575” zonder type, vraag dan door voordat er iets besteld wordt. Achteraf van type B naar type A gaan betekent nieuwe bekabeling en nieuwe luidsprekers door het hele pand.
Dit kunt u nameten. Zoek het programma van eisen bij de brandmeldcentrale en kijk welk type erin staat. Klopt dat met wat er hangt: luidsprekers met gesproken bericht, of signaalgevers met alleen een toon? Ontbreekt het, of is het ouder dan de laatste verbouwing, dan toont niets aan dat de installatie nog bij het huidige gebruik past.
Onderhoud
Welk type u ook heeft, de installatie moet jaarlijks worden onderhouden en beproefd, en dat moet in het logboek. Bij een type A hoort daar ook een controle van de spraakverstaanbaarheid bij. Een luidsprekersysteem dat technisch werkt maar in een galmende hal onverstaanbaar is, voldoet niet.
Meer weten over hoe de ontruimingsinstallatie samenwerkt met de brandmeldinstallatie? Dat leest u in het verschil tussen een BMI en een OAI.
Bij een opname loopt een monteur van ECE het pand door, noteert wat er hangt en hoe de ruimten nu gebruikt worden, en legt dat naast NEN 2575. U krijgt daarna op papier welk type bij uw pand hoort en wat de huidige installatie daarvan levert. Draait die al mee in ons onderhoud, dan komt die beoordeling uit de jaarlijkse beurt.
